Những lỗi phổ biến khi lắp trạm sạc & cách tránh

Việc lắp đặt trạm sạc xe điện là một quá trình kỹ thuật cần sự chính xác cao. Chỉ cần một lỗi cơ bản cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như chập cháy, hư hỏng xe hoặc nguy hiểm đến người sử dụng.

Bài viết này sẽ tổng hợp các lỗi phổ biến nhất khi lắp trạm sạc và đưa ra các biện pháp phòng tránh để đảm bảo hệ thống của bạn luôn an toàn và bền bỉ.

1. Vì sao lỗi khi lắp trạm sạc rất nguy hiểm?

Trạm sạc hoạt động ở công suất cao (thường từ 7kW trở lên) trong thời gian dài (vài giờ liên tục). Hệ thống điện gia đình thường không được thiết kế ban đầu để chịu tải liên tục như vậy.

Nguy cơ Quá tải: Dòng điện lớn có thể gây quá tải cầu dao tổng, dẫn đến sụt áp hoặc nhảy điện liên tục.
Nguy cơ Cháy nổ: Dây dẫn không đủ chuẩn hoặc aptomat kém chất lượng dễ bị nóng chảy, gây chập cháy âm tường hoặc trong hộp kỹ thuật.
Mất an toàn Cá nhân: Nếu thiếu thiết bị chống giật, người dùng có thể bị điện giật khi xảy ra rò rỉ.

2. Những lỗi phổ biến và cách phòng tránh

2.1. ❌ Lỗi 1: Không kiểm tra hệ thống điện trước khi lắp

Đây là lỗi sơ suất phổ biến nhất. Kỹ thuật viên không khảo sát kỹ tải điện (load balance) của gia đình hoặc doanh nghiệp.

Hậu quả: Gây sụt áp nghiêm trọng khi sạc, quá tải đường dây chính, hoặc không đủ công suất để sạc xe hiệu quả.
👉 Cách tránh: Luôn yêu cầu kỹ thuật viên kiểm tra công suất tổng, đo đạc dòng điện 1 pha/3 pha và tính toán khả năng chịu tải còn lại của hệ thống trước khi quyết định công suất sạc.

2.2. ❌ Lỗi 2: Sử dụng dây điện không đúng chuẩn (Tiết diện nhỏ)

Dùng dây dẫn có tiết diện quá nhỏ so với công suất sạc là nguyên nhân chính gây nóng dây và chập cháy.

Hậu quả: Dây bị nóng chảy, giảm tốc độ sạc, và nguy cơ chập cháy âm tường rất cao.
👉 Cách tránh:
- Sạc 7kW (1 pha): Dùng dây tối thiểu $4 – 6\text{ mm}^2$ .
- Sạc 11kW – 22kW (3 pha): Dùng dây tối thiểu $6 – 10\text{ mm}^2$ .

2.3. ❌ Lỗi 3: Không lắp Aptomat chống giật (RCBO/ELCB)

Nhiều người chỉ lắp aptomat thông thường (MCB) chỉ chống quá tải và ngắn mạch, mà bỏ qua chức năng chống rò rỉ điện.

Hậu quả: Khi có rò điện hoặc sự cố, hệ thống không tự ngắt, gây nguy hiểm đến tính mạng người dùng.
👉 Cách tránh: Bắt buộc phải lắp RCBO (Residual Current Breaker with Overcurrent) hoặc ELCB/RCD chuẩn $\mathbf{30\text{ mA}}$ riêng cho trạm sạc theo đúng tiêu chuẩn EV.

2.4. ❌ Lỗi 4: Lắp trạm sạc ở vị trí không phù hợp

Lắp đặt trạm sạc ở nơi không được bảo vệ khỏi yếu tố môi trường.

Hậu quả: Thiết bị nhanh hỏng, chập cháy do nước mưa, độ ẩm cao hoặc ánh nắng trực tiếp.
👉 Cách tránh:
- Chọn vị trí Khô ráo, thoáng mát (thường là trong gara, có mái che).
- Lắp cách mặt đất khoảng $1 – 1.4\text{ m}$ , tránh xa nguồn nước, vật liệu dễ cháy.
- Đảm bảo dễ dàng thao tác cắm và rút sạc.

2.5. ❌ Lỗi 5: Tự ý lắp đặt mà không có chuyên môn

Tự mua thiết bị và tự đấu nối điện tại nhà.

Hậu quả: Đấu nối sai kỹ thuật, sai pha, không tuân thủ tiêu chuẩn an toàn, làm mất bảo hành thiết bị và nguy cơ an toàn cực kỳ cao.
👉 Cách tránh: Luôn để kỹ thuật có chứng chỉ và kinh nghiệm về hệ thống EV thực hiện lắp đặt.

2.6. ❌ Lỗi 6: Không bảo trì định kỳ

Bỏ qua việc kiểm tra hệ thống sau thời gian dài sử dụng.

Hậu quả: Tiếp điểm điện bị lỏng, oxy hóa, gây ra hiện tượng đánh lửa bên trong hộp cầu dao hoặc trạm sạc.
👉 Cách tránh: Kiểm tra định kỳ 6 tháng/lần (siết lại đầu nối, test chức năng chống giật).

3. Checklist An toàn – Lắp đặt đúng chuẩn

Để đảm bảo trạm sạc luôn an toàn và bền bỉ, hãy kiểm tra các điểm sau:

✔ Khảo sát & Tải điện: Đã kiểm tra khả năng chịu tải của hệ thống.
✔ Dây dẫn: Đã dùng cáp chống cháy, đúng tiết diện theo công suất sạc.
✔ An toàn điện: Đã lắp RCBO 30mA riêng.
✔ Vị trí: Lắp đặt tại nơi khô ráo, cao ráo, dễ thao tác.
✔ Nhân công: Đơn vị thi công có chuyên môn về EV.
✔ Bảo trì: Có kế hoạch kiểm tra định kỳ 6 tháng/lần.

Nếu bạn muốn kiểm tra lại hệ thống điện nhà mình có đủ điều kiện lắp trạm sạc an toàn hay không, bạn có muốn tôi tìm kiếm thông tin về dịch vụ khảo sát miễn phí của các đơn vị uy tín không?